تفاوت چک، سفته و برات

تفاوت چک، سفته و برات

در این مقاله به مفهوم، اشتراکات و تفاوت چک، سفته و برات می‌پردازیم تا به یکی از سؤالات بسیار مهم کاربران پاسخی کامل داده شود. چک، سفته و برات جزو اسناد تجاری خاص هستند که فرد استفاده کننده را قادر می‌سازند تا بتواند آن را به غیر واگذار کند. در این نوع اسناد شما قادر هستید میزان مبلغی که قرار است به‌عنوان تعهد به دیگری بدهید را مشخص کنید. در ادامه به‌طور کامل با اسناد تجاری و تفاوت چک، سفته و برات آشنا می‌شویم.

اسناد تجاری

از آنجایی که در قانون تجاری در مورد سند تجاری حرفی نزده شده این اسناد به دو گروه اسناد خاص و عام دسته‌بندی می‌شوند که هرکدام در شرایطی استفاده می‌شود و نمی‌توان از این دو سند در جای یکدیگر استفاده نمود.

1. اسناد عام

این نوع اسناد تجاری که به اسناد عام معروف هستند به‌طور معمول در زندگی روزمره استفاده می‌شوند و به‌وسیله آن معامله‌ای انجام می‌شود. در این نوع اسناد نمی‌توان میزان طلب را مشخص نمود یا آن را به‌طور یکجا به شخص خاص دیگری انتقال داد. به‌عنوان‌مثال شما نمی‌توانید اوراق سهم خود را به شخصی خاصی بفروشید و تنها می‌توانید آن را به عام مردم که در صف خرید جلوتر از بقیه هستند بفروشید.

2. اسناد خاص

اسناد تجاری خاص به اسنادی گفته می‌شود که قابل انتقال به غیر است و می‌توان در آن مبلغ موردنظر را تعیین نمود مانند چک. عموماً این نوع اسناد برای تعهد و ضمانت دادن به فردی یا سازمانی مانند بانک استفاده می‌شود. برعکس اسناد عام شما می‌توانید این سند تجاری را برای شخص خاصی در نظر بگیرید.

سفته

سفته نیز یک نوع سند تجاری خاص است که طی آن شخص صادر کننده متعهد می‌شود مبلغ معینی را در زمان معین یا عندالمطالبه در وجه فرد گیرنده یا به حواله کرد او پرداخت کند. سفته شباهت زیادی به برات دارد و برای رسمیت پیدا کردن آن نیز باید مواردی مانند مهر یا امضا صادرکننده، تاریخ صدور، مبلغ موردنظر و گیرنده وجه به‌طور کامل مشخص شود.

همان‌طور که گفته شد استفاده از سفته برای صادر کنند الزامات قانونی ایجاد می‌کنند که او باید به این الزامات پایبند باشد وگرنه دچار مشکلات قانونی می‌شود. طی سالیان گذشته از افرادی که آشنایی زیادی با قوانین سفته نداشته‌اند سو استفاده‌های زیادی شده که یادگیری قوانین سفته قبل از استفاده از آن را برای هر فردی الزامی می‌کند.

سفته

برات

برات یک نوع سند تجاری که در حال حاضر تنها استفاده آن برای دریافت اعتبار است، اما در زمانی که بانکداری الکترونیک معنایی نداشت و تجار از حمل و نقل میزان زیادی پول هراس داشتند از برات استفاده می‌کردند. برات توسط شخصی، صادر شده و به فرد دیگری دستور پرداخت مبلغ مشخصی در سررسیدهای معینی یا عندالمطالبه برای شخص ثالث یا به حواله او می‌دهد.

طبق قانون تجارت در ماده 223 برای این‌که برات رسمیت داشته باشد باید مواردی نظیر امضا یا مهر، میزان مبلغ برات، تاریخ برات، گیرنده برات و موارد مشابه ذکرشده باشد در غیر این صورت برات رسمیتی نخواهد داشت.

چک

در تعریف چک در ماده 310 قانون تجارت آمده است که چک نوشته‌ای که به سبب آن فرد صادر کنند وجهی را که نزد محال علیه دارد کلاً یا بعضاً مسترد یا به دیگری واگذار می‌نماید. در این تعریف محال علیه هر فرد حقیقی و حقوقی می‌تواند باشد ولی طبق ماده 2 قانون صدور چک، تنها محال علیه بانک است و صدور چک بر عهده بانک می‌باشد.

با توجه به ماده 2 قانون صدور چک، می‌توان نتیجه گرفت تنها محال علیه صدور چک بانک است و اسناد صادر شده از سایر مؤسسات مالی در حالی که در مقام پرداخت کننده نیز باشند، چک حساب نمی‌شود و به همین علت از مزایای قانونی برخوردار نیست. در چک نیز مانند سفته و برات باید مواردی مانند محل و تاریخ صدور قید شده باشد و توسط صادر کنند امضا شود تا رسمیت پیدا کند.

تفاوت‌های چک، سفته و برات

با تعاریف چک، سفته و برات آشنا شدیم و دریافتیم هر سه سند برای پرداخت مبلغ معینی در زمان معینی از سمت صادر کنند به دریافت کننده، استفاده می‌شود، ولی تفاوت چک، سفته و برات در چیست؟ اگر بخواهیم تفاوت چک، سفته و برات را به طور خلاصه توضیح دهیم می‌توان به موارد زیر اشاره نمود.

تفاوت چک، سفته و برات

  • چک در حکم اسناد لازم‌الاجرا می‌باشد ولی سفته و برات شامل این موضوع نمی‌شود.
  • سفته و برات دارای ضمانت اجرای حقوقی هستند اما چک دارای ضمانت کیفری نیز هست.
  • با توجه به میزان مبلغ سفته و برات، هزینه تمبر آن تغییر می‌کند ولی در چک هزینه تمبر ثابت است.
  • چک برخلاف سفته و برات، جزو اسناد بانکی محسوب می‌شود زیرا محال علیه چک بانک است.
  • صدور چک تنها از سمت بانک قابل‌اجرا می‌باشد اما سفته و برات را می‌توان از مکان‌های عمومی مانند کتابخانه نیز دریافت نمود.
  • تعداد برگه‌های چک محدود می‌باشد و دسته‌چک با توجه به میزان گردش حساب فرد صادر می‌شود ولی هم‌چین قانونی برای برات و سفته وجود ندارد.

شباهت‌های چک، سفته و برات

تفاوت‌های چک، سفته و برات را باهم مرور کردیم ولی چه شباهتی بین این اسناد است که آن‌ها را در یک دسته‌بندی قرار می‌دهد. به‌عنوان مهم‌ترین شباهت این اسناد می‌توان به جابه‌جایی امن پول بین صادر کننده و گیرنده اشاره نمود اما این تنها شباهت این اسناد نیست. در ادامه چند شباهت مهم چک، سفته و برات را معرفی می‌کنیم.

  • هر سند وسیله کسب اعتبار می‌باشد.
  • هر سند وسیله‌ی پرداخت امن پول می‌باشد.
  • این اسناد اعتباری مشابه با میزان پولی که داخل ذکرشده دارند.
  • عمر این اسناد معمولاً کوتاه است.
  • این اسناد دارای تمبر مالیاتی‌اند.

مزایای استفاده از اسناد تجاری

اسناد تجاری دارای مزایای بسیار مهمی هستند که باعث رونق کسب و کارها می‌شود و از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به حمل و نقل پول بدون دردسر و با امنیت بالا اشاره نمود. البته این تنها مزیت اسناد تجاری نیست و این اسناد مزایای بیشتری دارند که در ادامه به چند مورد اشاره می‌کنیم.

  • کاهش حجم اسکناس و حجم پول نقد در گردش
  • وسیله‌ای مناسب برای پرداخت مدت‌دار و افزایش اعتبار
  • قابل انتقال به دیگران
  • در صورت عدم پرداخت مبلغ توسط صادر کننده سند، گیرنده می‌تواند برای اصل پول و خسارت اقامه دعوا کند.

این موارد تنها چند تا از مزایای استفاده از اسناد تجاری است که می‌تواند خیال هر فردی برای استفاده از این اسناد جمع کند، اما توصیه می‌کنیم قبل از استفاده از اسناد تجاری، اول قوانین استفاده از این اسناد را یاد بگیرید تا به مشکل قانونی برنخورید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *